Cıva
Cıva, kimyasal sembolü Hg ve atom numarası 80 olan bir kimyasal elementtir. Periyodik tabloda d bloku elementleri arasında yer alır. Oda sıcaklığında sıvı halde bulunan tek metaldir ve bu özelliğiyle dikkat çeker. Gümüşi beyaz renkte olup, yüksek yoğunluğa ve iyi bir elektrik iletkenliğine sahiptir. Latince adı hydrargyrum, "sıvı gümüş" anlamına gelir.
Cıva, insanlık tarihi boyunca bilinen ve kullanılan elementlerden biridir. Antik Mısır, Çin ve Hint medeniyetlerinde bulunmuş, simya ve tıp alanında çeşitli amaçlarla kullanılmıştır. Özellikle simyacılar, cıvayı maddeleri dönüştürme ve ölümsüzlük iksiri arayışlarında önemli bir bileşen olarak görmüşlerdir. Aristo ve Hipokrat gibi düşünürler de cıvanın bazı özelliklerinden bahsetmişlerdir.
Fiziksel özellikleri arasında düşük donma noktası (-38.83 °C) ve orta derecede yüksek kaynama noktası (356.73 °C) bulunur, bu da onu termometre ve barometre gibi hassas ölçüm cihazlarında popüler hale getirmiştir. Demir hariç çoğu metalle kolayca amalgam (cıva alaşımı) oluşturma yeteneği, onu özellikle diş hekimliğinde (eski amalgam dolgular) ve altın madenciliğinde (altının çıkarılması) önemli kılmıştır.
Geçmişte cıva, birçok endüstriyel ve tıbbi uygulamada yaygın olarak kullanılmıştır. Termometreler, barometreler, manometreler, floresan lambalar, bazı elektrik anahtarları ve piller (özellikle alkalin piller) cıva içeren ürünler arasındaydı. Ayrıca, kimyasal katalizörlerde ve klor-alkali endüstrisinde de kullanılmıştır. Ancak, cıvanın yüksek toksisitesi nedeniyle bu kullanım alanlarının çoğu, özellikle 20. yüzyılın sonlarından itibaren kademeli olarak terk edilmiştir.
Cıva, insanlar ve çevre için oldukça zehirli bir elementtir. Buharları solunduğunda veya bileşikleri yutulduğunda ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Sinir sistemi, böbrekler, beyin ve solunum yolları üzerinde olumsuz etkileri vardır. Özellikle organik cıva bileşikleri, özellikle metil cıva, besin zincirinde biyobirikim ve biyobüyütme yoluyla yüksek konsantrasyonlara ulaşabilir ve insan sağlığı için büyük risk oluşturur. Japonya'daki Minamata hastalığı, endüstriyel cıva kirliliğinin insan sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerinin en bilinen örneklerinden biridir.
Çevresel ve sağlık endişeleri nedeniyle, cıva üretimi, kullanımı ve emisyonları uluslararası düzeyde sıkı bir şekilde düzenlenmektedir. Minamata Sözleşmesi, cıvanın insan sağlığı ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla küresel çapta cıva emisyonlarını ve salımlarını kontrol altına almayı hedefleyen uluslararası bir anlaşmadır.
Keşfetmeye Devam Et
Daha fazla terim görüntüle.