Makber (Şiir)

Makber (şiir), Türk edebiyatının önemli şairlerinden Abdülhak Hâmid Tarhan'ın 1885 yılında kaleme aldığı, Türk şiirinde modernleşme sürecinin kilometre taşlarından biri olarak kabul edilen uzun bir şiirdir. Şairin ilk eşi Fatma Hanım'ın 1885'te Beyrut'ta veremden vefatı üzerine duyduğu derin acı ve metafizik sorgulamaların etkisiyle yazılmıştır.

Şiir, geleneksel Divan şiiri nazım biçimlerinden ve içeriklerinden radikal bir kopuş sergiler. Hâmid, bu eserinde ölüm, hayatın faniliği, ilahi adalet, kader, ruhun ölümsüzlüğü ve varoluş gibi evrensel temaları kişisel bir yas ve felsefi sorgulama süzgecinden geçirerek ele alır. Eserin en belirgin özelliklerinden biri, şairin kendi iç dünyasındaki çalkantıları, tereddütlerini ve Tanrı'ya yönelttiği isyankar soruları açıkça ifade etmesidir. Bu yönüyle Türk şiirinde bireysel duygu ve düşüncelerin doğrudan ifade edildiği, lirik ve felsefi bir dönemin öncüsü olmuştur.

Makber, dönemin aruz vezni kurallarına tam olarak uymayan, yer yer farklı kalıpların kullanıldığı esnek yapısıyla da dikkat çeker. Geleneksel ahenk ve kafiye anlayışına meydan okuyarak, şiirde anlamın ve duygunun ön plana çıkarıldığı bir yaklaşım sergiler. Türk edebiyatında romantizm akımının en önemli örneklerinden biri kabul edilen Makber, kendisinden sonraki kuşak şairlerini derinden etkilemiş ve modern Türk şiirinin gelişimine yön veren başlıca eserlerden biri olmuştur. Eser, Abdülhak Hâmid'in "Şair-i Azam" unvanını pekiştiren ve onu Türk şiirinin ölümsüzleri arasına sokan başyapıtlarından biridir.