Marmara Bölgesi

Marmara Bölgesi, Türkiye'nin coğrafi bölgelerinden biri olup, ülkenin kuzeybatısında yer almaktadır. Hem Avrupa (Doğu Trakya) hem de Asya (Anadolu) kıtalarında toprakları bulunan tek bölgedir ve bu özelliğiyle stratejik bir öneme sahiptir. Bölge, adını merkezinde yer alan Marmara Denizi'nden almaktadır.

Coğrafi Konum ve Sınırlar Marmara Bölgesi, kuzeyde Karadeniz, güneyde Ege Denizi ve güneydoğuda İç Anadolu Bölgesi, doğuda Karadeniz Bölgesi ve batıda Yunanistan ile Bulgaristan ile çevrilidir. İstanbul ve Çanakkale boğazları vasıtasıyla Karadeniz'i Marmara Denizi'ne, Marmara Denizi'ni ise Ege Denizi'ne bağlayarak uluslararası deniz ticaretinde hayati bir geçiş noktası oluşturur.

Yüzey Şekilleri Bölge, genellikle alçak ve sade görünümdeyken, yer yer dağlık alanlara da sahiptir.

• Dağlar: Bölgenin önemli dağları arasında Trakya'da Yıldız (Istranca) Dağları ve Koru Dağları, Anadolu yakasında ise Uludağ (Bölgenin en yüksek noktası, 2543 m), Samanlı Dağları ve Biga Dağları bulunmaktadır.
• Ovalar: Geniş ve verimli Ergene Ovası, Adapazarı Ovası, Bursa Ovası, Balıkesir Ovası ve Karacabey Ovası gibi önemli tarım alanlarına ev sahipliği yapar.
• Platolar: Özellikle sanayi ve yerleşim açısından yoğun olan Çatalca-Kocaeli Platosu bölgenin en bilinen plato formasyonudur.
• Akarsular: Meriç Nehri, Ergene Nehri, Sakarya Nehri, Susurluk Çayı, Biga Çayı ve Gönen Çayı bölgenin başlıca akarsularıdır.
• Göller: Türkiye'nin en büyük göllerinden bazıları olan Manyas (Kuş Cenneti) Gölü, Uluabat (Apolyont) Gölü, Sapanca Gölü, İznik Gölü ve içme suyu kaynağı Terkos (Durusu) Gölü bölge sınırları içerisinde yer alır.

İklim Marmara Bölgesi, üç ana iklim tipinin geçiş sahası olması nedeniyle çeşitlilik gösterir. Kuzeyde Karadeniz ikliminin etkileri görülürken, güneyde Akdeniz iklimi özellikleri (özellikle Güney Marmara'da) ve iç kesimlerde karasal iklimin izleri mevcuttur. Bu geçişkenlik, Marmara iklim tipi olarak da adlandırılır ve yazları sıcak, kışları ılıman ve yağışlı bir karakter sergiler. Ancak kışın kar yağışları ve soğuklar da görülebilir.

Bitki Örtüsü İklim çeşitliliğine paralel olarak bitki örtüsü de zengindir. Kuzeydeki nemli alanlarda geniş yapraklı ormanlar (kayın, gürgen, meşe), güneyde maki (zeytin, defne, kocayemiş) ve iç kesimlerde bozkır bitki örtüsü yayılış gösterir. Uludağ gibi yüksek yerlerde ise iğne yapraklı ormanlar bulunur.

Ekonomi Marmara Bölgesi, Türkiye ekonomisinin kalbi konumundadır.

• Sanayi: Ülke sanayisinin büyük bir kısmı İstanbul, Kocaeli, Bursa, Sakarya ve Tekirdağ gibi şehirlerde yoğunlaşmıştır. Otomotiv, tekstil, kimya, petrokimya, gıda, metalurji ve makine sanayileri ön plandadır. Türkiye'nin en büyük organize sanayi bölgeleri burada yer alır.
• Tarım: Verimli ovalarda ayçiçeği, mısır, buğday, pirinç, sebze ve meyve yetiştiriciliği yaygındır. Zeytin üretimi Güney Marmara'da, tütün ve pamuk ise bazı iç kesimlerde önemlidir.
• Hayvancılık: Özellikle büyükbaş hayvancılık ve kümes hayvancılığı gelişmiştir.
• Turizm: Tarihi ve kültürel zenginlikleriyle İstanbul başta olmak üzere, Bursa'daki Uludağ (kış turizmi), Çanakkale (tarih turizmi) ve bölgedeki birçok doğal güzellik, turizm potansiyelini artırır.
• Ticaret: Türkiye'nin en büyük limanlarına (İstanbul, İzmit, Bandırma) sahip olması ve karayolu ile demiryolu ağlarının kesişim noktasında bulunması, bölgeyi önemli bir ticaret ve lojistik merkezi haline getirmiştir.

Nüfus ve Yerleşim Marmara Bölgesi, Türkiye'nin en yoğun nüfuslu ve en kalabalık bölgesidir. Yüksek kentleşme oranı ve sürekli göç alması, bölgenin demografik yapısını sürekli dinamik tutar. İstanbul, tek başına Türkiye nüfusunun önemli bir kısmını barındırır ve dünyanın sayılı metropolleri arasındadır.

Tarihsel ve Kültürel Önemi Marmara Bölgesi, tarih boyunca birçok büyük medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Roma, Bizans ve Osmanlı İmparatorluklarına başkentlik yapmış olan İstanbul, dünya üzerindeki en zengin kültürel miraslardan birine sahiptir. Bursa, Edirne ve Çanakkale gibi şehirler de tarihsel önemi yüksek olan diğer merkezlerdir. Bu özelliğiyle bölge, sadece Türkiye için değil, dünya tarihi ve kültürü için de büyük bir değere sahiptir.