Meksika

Meksika, resmî adıyla Meksika Birleşik Devletleri (İspanyolca: Estados Unidos Mexicanos), Kuzey Amerika'nın güney kesiminde yer alan bir ülkedir. Kuzeyde Amerika Birleşik Devletleri; güneydoğuda Guatemala ve Belize ile komşu olup, batıda Büyük Okyanus, doğuda ise Meksika Körfezi ve Karayip Denizi ile çevrilidir. Yaklaşık 126 milyonluk nüfusuyla dünyanın en kalabalık 10. ülkesi ve İspanyolca konuşulan en kalabalık ülkesidir. Başkenti ve en büyük şehri Meksiko Şehri'dir.

Coğrafya ve İklim: Meksika, geniş bir yüzölçümüne sahiptir ve çeşitli coğrafi bölgeleri barındırır. Ülke, kuzeyde çöllere, merkezde yüksek platolara ve dağ silsilelerine (Sierra Madre Oriental ve Sierra Madre Occidental gibi) ve kıyı bölgelerinde tropikal ormanlara ev sahipliği yapar. Ülkenin büyük bir kısmı yüksek rakımlı olup, başkent Meksiko Şehri 2.240 metre yükseklikte kurulmuştur. İklim, yüksekliğe ve enleme bağlı olarak büyük farklılıklar gösterir; kuzeyde kurak ve yarı kurak iken, güneyde tropikal ve nemlidir.

Tarih: Meksika, köklü ve zengin bir tarihe sahiptir. Pre-Kolomb öncesi dönemde Olmec, Maya, Zapotec, Teotihuacan, Toltec ve Aztek gibi büyük medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Özellikle Aztek İmparatorluğu, 14. ve 16. yüzyıllar arasında günümüz Meksika'sının orta kesimlerinde önemli bir güç olmuştur. 1521 yılında Hernán Cortés liderliğindeki İspanyollar, Aztek İmparatorluğu'nu fethetti ve bölgeyi Yeni İspanya Genel Valiliği olarak İspanyol İmparatorluğu'na dahil etti. 1810 yılında başlayan bağımsızlık mücadelesi, 1821'de başarıyla sonuçlandı. 19. ve 20. yüzyıl başları, Meksika Devrimi gibi büyük iç çatışmalarla ve siyasi istikrarsızlıkla geçti. 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ülke, ekonomik ve siyasi olarak daha istikrarlı bir döneme girmiştir.

Kültür: Meksika kültürü, zengin yerli gelenekleri ile İspanyol sömürgeciliği mirasının bir sentezidir. Bu mestizo kimliği, mutfağından müziğine, sanatından bayramlarına kadar her alanda kendini gösterir. Meksika mutfağı, UNESCO tarafından İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası olarak tanınmıştır ve taco, enchilada, mole gibi yemekleriyle dünya çapında ünlüdür. Mariachi müziği, Frida Kahlo ve Diego Rivera gibi ressamlar, ülkenin sanatsal mirasının önemli parçalarıdır. Ölüler Günü (Día de Muertos) gibi geleneksel bayramlar, renkli ve özgün kutlamalarıyla dikkat çeker.

Ekonomi: Meksika, gelişmekte olan bir pazar ekonomisine sahiptir ve gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) açısından Latin Amerika'nın en büyük ekonomilerinden biridir. Başlıca sektörler arasında petrol, sanayi (otomotiv, elektronik), madencilik, tarım ve turizm yer almaktadır. Ülke, özellikle Amerika Birleşik Devletleri ile güçlü ticari ilişkilere sahiptir ve ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) kapsamında önemli bir ticari ortaktır. Yoksulluk ve gelir eşitsizliği gibi sorunlarla mücadele etmeye devam etmektedir.

Siyaset ve Yönetim: Meksika, federal bir başkanlık cumhuriyeti olarak yönetilir. Devlet başkanı hem devletin hem de hükümetin başıdır ve altı yıllık bir süre için doğrudan halk tarafından seçilir. Yasama gücü, iki meclisli bir kongre olan Meksika Birliği Kongresi'ne aittir. Ülke, son yıllarda demokratikleşme süreçlerinde önemli ilerlemeler kaydetmiş olsa da, uyuşturucu kartelleriyle bağlantılı şiddet ve yolsuzluk gibi sorunlar zaman zaman gündeme gelmektedir.