Orhan Gazi

Orhan Gazi (yaklaşık 1281 – 1362), Osmanlı İmparatorluğu'nun ikinci padişahı ve devletin kurucusu Osman Gazi'nin oğludur. Babasının vefatının ardından 1324 veya 1326 yıllarında tahta geçmiştir. Orhan Gazi'nin saltanatı, Osmanlı Beyliği'nin küçük bir uç beyliğinden güçlü ve merkeziyetçi bir devlete dönüşümünde dönüm noktası teşkil eden kritik bir dönemi simgeler.

Orhan Gazi, babası Osman Gazi'den devraldığı mirası ileriye taşıyarak beyliğin sınırlarını önemli ölçüde genişletmiştir. Saltanatının ilk ve en önemli başarılarından biri, Bizans İmparatorluğu'nun stratejik şehirlerinden Bursa'nın 1326'da fethidir. Bursa, Osmanlı Devleti'nin ilk başkenti yapılarak idari, kültürel ve ekonomik merkezi haline gelmiştir. Bu fetihle birlikte Osmanlı Beyliği, Marmara Denizi'ne ulaşma ve Bizans'a karşı daha etkin bir konum elde etme fırsatı bulmuştur.

Askeri başarıları Bursa ile sınırlı kalmamıştır. 1329'da Pelekanon Muharebesi'nde Bizans İmparatoru III. Andronikos'u mağlup ederek İznik ve İzmit gibi stratejik şehirlerin fethinin önünü açmıştır. İznik 1331'de, İzmit ise 1337'de Osmanlı topraklarına katılmıştır. Bu fetihler sayesinde Kocaeli Yarımadası tamamen Osmanlı kontrolüne geçmiş ve Anadolu'daki Bizans varlığı büyük ölçüde sona ermiştir. Orhan Gazi, Bizans'ın iç karışıklıklarından da faydalanarak Balkanlara yönelik ilk adımları atmıştır. 1354 yılında Gelibolu Kalesi'nin ele geçirilmesiyle Osmanlılar, Avrupa kıtasında kalıcı bir köprübaşı edinmişlerdir. Bu olay, Osmanlıların Balkanlardaki genişlemesi için bir başlangıç noktası olmuştur.

Orhan Gazi sadece bir fatih değil, aynı zamanda devlet teşkilatlanmasına büyük önem veren bir hükümdardı. İlk düzenli yaya ve müsellem ordusunu kurarak askeri yapıyı modernize etmiştir. Devlete ait ilk divan toplantıları onun döneminde yapılmış, imar faaliyetlerine hız verilmiş ve birçok cami, medrese, köprü ve han inşa edilmiştir. Bursa'da Orhan Gazi Külliyesi, onun imar faaliyetlerinin en önemli örneklerinden biridir. Bu yapılar, yeni fethedilen topraklarda İslam kültürünün yayılmasına ve Osmanlı medeniyetinin inşasına katkıda bulunmuştur. Ayrıca, ilk Osmanlı parası olan akçe de Orhan Gazi döneminde bastırılmıştır.

Orhan Gazi'nin özel hayatına dair bilgiler de bulunmaktadır. Bizans İmparatoru VI. İoannis Kantakuzenos'un kızı Theodora Kantakuzenos ile evlenmesi, iki devlet arasındaki diplomatik ilişkilerin bir göstergesidir. Orhan Gazi, uzun ve başarılı bir saltanatın ardından yaklaşık 1362 yılında vefat etmiş ve naaşı Bursa'daki kendi türbesine defnedilmiştir. Onun dönemindeki genişlemeler ve kurumsal yapılanmalar, Osmanlı Beyliği'nin bir imparatorluğa dönüşümünün temellerini atmıştır. Orhan Gazi, askeri dehası, idari yetenekleri ve vizyonuyla Osmanlı tarihinin en önemli şahsiyetlerinden biri olarak kabul edilir.