Transilvanya

Transilvanya (Romence: Transilvania, Macarca: Erdély, Almanca: Siebenbürgen), Orta Avrupa'da, günümüz Romanya'sının batı ve orta kesimlerinde yer alan tarihi bir bölgedir. Karpat Dağları'nın çevrelediği, zengin tarihi ve kültürel mirasıyla bilinen Transilvanya, yüzyıllar boyunca çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Adı Latince'den gelmekte olup "ormanların ötesi" anlamına gelmektedir.

Coğrafi olarak Transilvanya, Doğu ve Güney Karpatlar ile Apuseni Dağları'nın çevrelediği geniş bir platoyu kapsar. Bu dağlık çevre, bölgeye doğal bir kale özelliği kazandırmıştır. Mureș, Olt ve Someș gibi önemli nehirler, Transilvanya Platosu'nu sulayarak verimli tarım alanları oluşturur. Bölge, yoğun ormanları, dağlık manzaraları ve ılıman karasal iklimi ile dikkat çeker.

Transilvanya'nın tarihi, MÖ 1. yüzyılda burada yaşamış Daçyalılara kadar uzanır. MS 106'da Roma İmparatoru Trajan tarafından fethedilerek Roma eyaleti Dacia'nın bir parçası olmuştur. Roma egemenliğinin sona ermesinden sonra Gepidler, Avarlar ve Slavlar gibi çeşitli halklar bölgeden geçmiştir. 10. yüzyılda Macarların bölgeye gelişiyle Transilvanya, Macar Krallığı'nın ayrılmaz bir parçası haline geldi. Bu dönemde Macar soyluları, Szeklerler ve Alman yerleşimciler (Saksonlar) bölgeye yerleştirilerek demografik yapısı şekillendi.

16. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun Macaristan'ı fethinin ardından, Transilvanya özerk bir prenslik haline gelerek Osmanlı vasallığı altında varlığını sürdürdü. Bu dönemde çeşitli dinler (Katoliklik, Kalvinizm, Lüteranlık, Ortodoksluk) bir arada barış içinde yaşadı ve Dört Tanınmış Din'in özgürlüğü ilan edildi. 17. yüzyılın sonlarında Habsburg Hanedanı'nın kontrolüne geçen Transilvanya, Avusturya İmparatorluğu'nun (daha sonra Avusturya-Macaristan) bir parçası oldu.

Birinci Dünya Savaşı'nın ardından, 1920 yılında imzalanan Trianon Antlaşması ile Transilvanya Romanya Krallığı'na bağlandı. İkinci Dünya Savaşı sırasında, 1940 tarihli İkinci Viyana Ödülü ile Kuzey Transilvanya kısa bir süre için Macaristan'a devredilmişse de, savaşın sonunda tekrar Romanya'ya döndü.

Transilvanya, tarih boyunca çok uluslu yapısıyla öne çıkmıştır. Başlıca etnik gruplar Rumenler, Macarlar ve Almanlardır (Transilvanya Saksonları). Bu etnik çeşitlilik, bölgenin zengin ve karmaşık kültürel dokusunu oluşturmuştur. Gotik kaleler, Barok kiliseler ve renkli geleneksel köyler, Transilvanya'nın mimari ve kültürel mirasının önemli unsurlarıdır. Bram Stoker'ın "Drakula" romanıyla dünya çapında ün kazanan Transilvanya, efsaneler ve gizemlerle de ilişkilendirilmiştir.

Günümüzde Transilvanya, Romanya ekonomisine önemli katkılar sağlayan bir bölgedir. Tarım, ormancılık, madencilik, sanayi ve turizm başlıca ekonomik faaliyetler arasındadır. Bölgedeki başlıca şehirler arasında Cluj-Napoca, Brașov, Sibiu, Târgu Mureș ve Alba Iulia sayılabilir. Bu şehirler, tarihi merkezleri, üniversiteleri ve canlı kültürel yaşamlarıyla dikkat çekmektedir.