Antimon

Doğada nadiren serbest halde bulunan antimon, genellikle minerallerin içinde bulunur. En önemli cevheri, sülfürlü bir mineral olan antimonit (stibnit, Sb₂S₃)'dir. Antimonit, MÖ 3. binyıldan beri özellikle Mısır ve Mezopotamya medeniyetleri tarafından kozmetik amaçlı (sürme olarak) kullanılmıştır. Pliny the Elder gibi antik yazarlar eserlerinde antimondan bahsetmişlerdir. Orta Çağ'da simyacılar tarafından da incelenen antimon, 18. yüzyılda Antoine Lavoisier tarafından bir element olarak tanınmıştır.

Antimonun en önemli kullanım alanlarından biri, kurşun ve kalay gibi metallerle yaptığı alaşımlardır. Bu alaşımlarda antimon, metalin sertliğini ve mekanik direncini artırır. Bu özelliği sayesinde, kurşun-asit aküleri, mermiler, kablo kılıfları, lehimler, matbaa harf metalleri ve babbit metalleri gibi sürtünme önleyici alaşımların üretiminde yaygın olarak kullanılır. Ayrıca, antimon trioksit (Sb₂O₃), plastikler, tekstiller ve kauçuk ürünlerinde etkili bir alev geciktirici sinerjist olarak görev yapar.

Antimon bileşikleri, seramik ve cam endüstrisinde sarı veya turuncu pigmentler ve opaklaştırıcılar olarak kullanılır. Yarı iletken teknolojisinde, indiyum antimonür (InSb) ve galyum antimonür (GaSb) gibi bileşikler kızılötesi dedektörler ve diyotlar için önemlidir. Tıp alanında tarihsel olarak bazı hastalıkların tedavisinde kullanılmış olsa da (tartar emetik gibi), günümüzde toksisitesi nedeniyle kullanımı sınırlıdır; ancak leishmaniasis ve schistosomiasis gibi paraziter hastalıkların tedavisinde hala bazı antimon bazlı ilaçlar kullanılmaktadır. Antimon ve bileşikleri toksiktir ve maruz kalma durumunda tahriş, sindirim sorunları ve kalp rahatsızlıklarına yol açabilir, bu nedenle endüstriyel ortamlarda sıkı güvenlik önlemleri gereklidir.