Nuri Bilge Ceylan

1959 yılında İstanbul'da doğan Ceylan, çocukluğunu Çanakkale'nin Yenice ilçesinde geçirmiştir. İstanbul Teknik Üniversitesi'nde elektrik mühendisliği eğitimi aldıktan sonra Boğaziçi Üniversitesi'nde yüksek öğrenimine devam etmiş ve burada fotoğrafçılığa olan ilgisi başlamıştır. Askerlik görevinin ardından Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema Televizyon Bölümü'nde iki yıl eğitim görmüş, bu süreçte kısa filmler çekmeye başlamıştır.

Nuri Bilge Ceylan'ın sinematografik tarzı, uzun plan sekanslar, minimalist diyaloglar, doğal ışık kullanımı ve karakterlerin iç dünyalarına odaklanmasıyla belirginleşir. Filmlerinde genellikle taşra hayatının melankolik atmosferi, aidiyet duygusu, aile içi ilişkilerin çatışmaları ve bireyin kendi varoluşuyla hesaplaşması gibi temalar ağır basar. Sinemasında görsel kompozisyon ve estetik büyük önem taşır; her bir kare bir fotoğraf gibi incelikle işlenir. Sineması, Rus yönetmen Andrey Tarkovski ve İran sinemasının bazı örnekleriyle karşılaştırılan bir yaklaşıma sahiptir.

İlk kısa filmi Koza (1995), Cannes Film Festivali'nde gösterilen ilk Türk kısa filmi olmuştur. İlk uzun metrajlı filmi Kasaba (1997) ve ardından Mayıs Sıkıntısı (1999), eleştirel beğeni toplayan yapımlarıdır. Uluslararası alanda tanınmasını sağlayan dönüm noktası, 2003 yapımı Uzak filmi oldu. Bu film, Cannes Film Festivali'nde Büyük Jüri Ödülü'nü (Grand Prix) kazanarak Ceylan'ı dünya sinemasının önemli isimleri arasına soktu. Daha sonra çektiği İklimler (2006), kendi oynadığı ve eşi Ebru Ceylan ile başrolleri paylaştığı kişisel bir ilişki dramasıdır. 2008 yapımı Üç Maymun ile Cannes Film Festivali'nde En İyi Yönetmen Ödülü'ne layık görüldü. 2011 yılında çektiği Bir Zamanlar Anadolu'da, yine Cannes Film Festivali'nde Büyük Jüri Ödülü'nü kazandı. En büyük başarısı ise 2014 yılında Altın Palmiye (Palme d'Or) kazandığı Kış Uykusu filmi ile geldi. Bu ödül, Türk sinema tarihinde Cannes'ın en prestijli ödülünü kazanan ikinci film olmasını sağladı (Yol filminden sonra). Sonraki filmleri Ahlat Ağacı (2018) ve Kuru Otlar Üstüne (2023) de uluslararası festivallerde büyük ilgi gördü. Kuru Otlar Üstüne filmindeki performansıyla Merve Dizdar, Cannes'da En İyi Kadın Oyuncu Ödülü'nü kazanmıştır.

Nuri Bilge Ceylan, sade ve derinlikli anlatımıyla, evrensel insani temaları Türk coğrafyasının özgün dokusuyla birleştirerek dünya sinemasına eşsiz bir katkı sunmuştur. Sineması, görsel şiirsellik, felsefi derinlik ve karakter psikolojisine verilen önemle, izleyicide uzun süre yankı uyandıran bir etki bırakmaktadır.