Prens Mışkin (Lev Nikolayeviç Mışkin)

Prens Mışkin, çocukluğundan beri epilepsi nöbetleri geçiren ve bu nedenle uzun yıllar İsviçre'de bir sanatoryumda tedavi gören bir asilzadedir. Romanın başında Rusya'ya, Petersburg sosyetesine döndüğünde, etrafındaki insanlar onun saf, samimi, çocuksu ve empati dolu kişiliğini anlamakta zorlanır. Bu özellikleri nedeniyle çoğu kişi tarafından ilk bakışta “budala” olarak nitelendirilir. Ancak Mışkin'in “budalalığı”, zihinsel bir yetersizlikten ziyade, yalan, riyakârlık ve çıkar ilişkileri üzerine kurulu toplumsal normlara ayak uyduramayan sıra dışı bir ahlaki saflıktan ve naiflikten kaynaklanır.

Mışkin'in karakteri, Hristiyan ahlakının ve İsavari iyiliğin bir temsilcisi olarak yorumlanır. O, insanlara koşulsuz sevgiyle yaklaşır, herkesin içinde iyiliği görmeye çalışır ve yargılamaktan uzak durur. Ancak bu masumiyeti, çevresindeki tutkuların, hırsların, kıskançlıkların ve trajedilerin yaşandığı acımasız ve yozlaşmış dünyayla çatışır. Özellikle Nastasya Filippovna ve Aglaya İvanovna Yepançina arasındaki aşk üçgeninin ve toplumsal entrikaların ortasında kalan Prens Mışkin, kendi iyi niyetiyle çevresindeki yıkımı durduramaz.

Dostoyevski, Prens Mışkin aracılığıyla, mutlak iyiliğin modern dünyadaki akıbetini ve böylesine saf bir ruhun bu dünyada var olmasının zorluklarını ele alır. Mışkin'in saflığı ve iyiliği, çevresindeki karakterleri hem cezbeder hem de rahatsız eder; onların günahlarını ve zayıflıklarını adeta bir ayna gibi yansıtır. Romanın sonunda, Prens Mışkin'in idealize edilmiş iyiliği, toplumsal gerçekliğin ağırlığı altında ezilir ve karakter, hastalığının nüksetmesiyle tekrar akıl hastanesine dönerek trajik bir sona ulaşır. Bu durum, Dostoyevski'nin, “kusursuz güzel bir insanın” bile yozlaşmış bir dünyada varlığını sürdürmekteki imkansızlığını gözler önüne serdiğini düşündürmektedir.