Soğuk Savaş

Dönemin temel özelliği, dünyayı iki kutuplu bir yapıya bölmüş olmasıdır. Bir yanda demokratik kapitalist sistemleri savunan ABD ve müttefikleri (NATO üyesi Batı Avrupa ülkeleri gibi), diğer yanda ise komünist ideolojiyi ve merkezi planlı ekonomiyi benimseyen SSCB ve uyduları (Varşova Paktı üyeleri gibi) yer almıştır. Winston Churchill'in 1946'daki konuşmasında bahsettiği Demir Perde, bu ideolojik ve fiziksel ayrımı sembolize etmiştir.

Soğuk Savaş boyunca birçok önemli olay ve gelişme yaşanmıştır. ABD'nin komünizmin yayılmasını engellemeyi hedefleyen Truman Doktrini ve Marshall Planı, Batı Bloku'nun güçlenmesine yönelik adımlardır. Buna karşılık, SSCB de kendi etki alanını genişletmeye çalışmıştır. Berlin Ablukası (1948-1949), Kore Savaşı (1950-1953), Küba Füze Krizi (1962), Vietnam Savaşı (1955-1975) ve Afganistan Savaşı (1979-1989) gibi olaylar, iki bloğun dolaylı olarak karşı karşıya geldiği ve gerilimi artıran vekalet savaşları ve krizlerdir.

Bu dönemde her iki taraf da uzay yarışı ve nükleer silahlanma yarışına girmiştir. Karşılıklı kesin yok oluş (MAD - Mutual Assured Destruction) doktrini, büyük ölçekli bir nükleer savaşın her iki taraf için de felaketle sonuçlanacağı fikrine dayanıyordu ve bu durum doğrudan çatışmayı engellediği düşünülüyordu. CIA ve KGB gibi istihbarat örgütleri de dönem boyunca aktif casusluk ve karşı-casusluk faaliyetlerinde bulunmuştur.

Soğuk Savaş, 1980'lerin sonlarına doğru Mikhail Gorbaçov'un Glasnost (açıklık) ve Perestroyka (yeniden yapılanma) politikalarıyla SSCB'nin iç yapısında başlayan değişimlerle zayıflamaya başlamıştır. 1989'da Berlin Duvarı'nın yıkılması, Doğu Avrupa'daki komünist rejimlerin çöküşü ve son olarak 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılması ile Soğuk Savaş resmen sona ermiştir. Bu dönemin sona ermesi, uluslararası ilişkilerde yeni bir çağı başlatmış ve tek kutuplu dünya düzeni gibi farklı jeopolitik yaklaşımların ortaya çıkmasına neden olmuştur.