Natüralizm

Natüralist eserlerde insan, kalıtım ve çevrenin belirleyici güçleri altında şekillenen bir varlık olarak görülür. Karakterlerin davranışları, sosyal ve ekonomik koşulları, genetik mirasları tarafından açıklanmaya çalışılır. Bu yaklaşım, çoğu zaman toplumun alt katmanlarından gelen, zorlu yaşam koşullarıyla mücadele eden karakterlerin, ahlaki çöküntülerin ve toplumsal hastalıkların detaylı ve çoğu zaman rahatsız edici bir şekilde tasvir edilmesine yol açmıştır. Amaç, toplumsal gerçekleri olduğu gibi, en çıplak haliyle, hiçbir idealizasyona başvurmadan sunmaktır.

Natüralizm, insan iradesinin ve özgürlüğünün sınırlı olduğunu, hatta çoğu zaman olmadığını savunan bir determinist dünya görüşüne sahiptir. Bu nedenle, natüralist eserler genellikle karamsar bir atmosfer taşır ve kahramanların kaderlerine mahkûm olduğu izlenimini verir. Yazar, anlatıda nesnel bir gözlemci rolünü üstlenerek, kişisel duygularını ve yorumlarını metne katmaktan kaçınır. Eserlerdeki dil, genellikle yalın ve gerçekçi olup, toplumun farklı kesimlerinin konuşma biçimlerini yansıtır.

Akımın önde gelen temsilcileri arasında Émile Zola (Germinal, Nana, Meyhane gibi eserleriyle), Goncourt Kardeşler (Edmond ve Jules de Goncourt) ve bir dereceye kadar Guy de Maupassant sayılabilir. Natüralizm'in etkisi Fransa sınırlarını aşarak Almanya'da Gerhart Hauptmann, ABD'de Stephen Crane ve Theodore Dreiser gibi yazarlarda da görülmüştür. Dönemin edebiyatına önemli bir gerçekçilik ve toplumsal eleştiri boyutu kazandırmış olsa da, aşırı determinizmi, karakterlerin psikolojik derinliğinden ziyade fizyolojik ve çevresel faktörlere odaklanması ve çoğu zaman çirkin gerçekleri ön plana çıkarması nedeniyle eleştirilere de maruz kalmıştır.