Zela Savaşı

Bu savaş, Roma İç Savaşı döneminde, Gaius Julius Caesar'ın Mısır'daki zaferinin ardından Anadolu'ya gelmesiyle patlak vermiştir. Pontus Krallığı'nın lideri II. Farnakes (Mithridates VI Eupator'un oğlu), Caesar'ın iç savaşla meşguliyetinden faydalanarak babasının eski topraklarını geri alma ve Roma'nın Anadolu'daki nüfuzunu kırma amacıyla harekete geçmişti. Farnakes, daha önce Domitius Calvinus komutasındaki bir Roma ordusunu Nikopolis Muharebesi'nde yenmiş ve bölgede önemli başarılar elde etmişti.

Caesar, Mısır'dan Anadolu'ya geçtikten sonra, II. Farnakes'in tehdidini hızla ortadan kaldırmak istedi. Ordusuyla hızlı bir yürüyüşle Zela'ya ulaştı. II. Farnakes, sayıca üstün olmasına ve Romalıların yorgunluğunu fırsat bilerek, yüksek bir tepedeki Roma kampına karşı pervasızca bir taarruz başlattı. Ancak, Caesar'ın tecrübeli lejyonları, bu ani saldırıya karşı üstün disiplin ve taktikle karşılık verdi. Roma ordusu, Farnakes'in süvarileri ve savaş arabaları da dahil olmak üzere Pontus ordusunu kısa sürede bozguna uğrattı. Savaş, olağanüstü kısa bir sürede Roma'nın ezici zaferiyle sonuçlandı.

Zela Savaşı'nın sonuçları çok önemliydi. II. Farnakes savaş alanından kaçtı, ancak daha sonra Bosporan Krallığı'nda kendi valilerinden biri tarafından öldürüldü. Bu zaferle Pontus Krallığı üzerindeki Roma hakimiyeti kesinleşti ve bölge yeniden bir Roma eyaleti haline getirildi. Caesar, bu hızlı ve kesin zaferiyle ünlü Latince ifadesini dile getirmiştir: "Veni, vidi, vici" ("Geldim, gördüm, yendim"). Bu söz, Zela Savaşı'nın çabukluğunu ve mutlak sonucunu ölümsüzleştirmiş ve Caesar'ın askeri dehasının bir simgesi haline gelmiştir. Bu zafer, Caesar'ın Anadolu'daki işlerini hızla tamamlamasına ve Roma'ya dönerek iç savaşın diğer cepheleriyle ilgilenmesine olanak sağlamıştır.