Bağdat

Bağdat, Irak'ın başkenti ve en büyük şehridir. Dicle Nehri kıyısında yer alan bu antik kent, Orta Doğu'nun ve Arap dünyasının en önemli kültürel, ekonomik ve politik merkezlerinden biridir.

Şehir, MS 762 yılında Abbâsî Halifeliği'nin ikinci halifesi Ebû Cafer Abdullah el-Mansûr tarafından Abbâsî İmparatorluğu'nun yeni başkenti olarak kurulmuştur. Başlangıçta "Medînetü's-Selâm" (Barış Şehri) olarak adlandırılan Bağdat, yuvarlak şehir planıyla dikkat çekmekteydi.

Özellikle Hârun Reşîd döneminde (786-809), Bağdat bilim, sanat ve felsefenin altın çağını yaşamış, "İslam'ın Altın Çağı"nın kalbi olmuştur. Bu dönemde kurulan Beyt'ül Hikmet (Bilgelik Evi), dünyanın dört bir yanından bilginleri ve eserleri bir araya getirerek önemli bir akademi ve kütüphane işlevi görmüştür. Matematik, astronomi, tıp, kimya, felsefe gibi alanlarda çığır açan çalışmalar Bağdat'ta yapılmıştır. Şehir, dönemin en büyük ve zengin şehirlerinden biri olarak ticari ve kültürel bir köprü vazifesi görmüştür.

1258 yılında Moğol İstilası sırasında Hülagû Han komutasındaki Moğol orduları tarafından kuşatılarak yağmalanmış, Beyt'ül Hikmet tahrip edilmiş ve milyonlarca el yazması yok edilmiştir. Bu olay, şehrin ve İslam medeniyetinin tarihinde büyük bir dönüm noktası olmuştur.

Moğol istilasından sonra Bağdat, İlhanlılar, Celayirliler, Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Safavîler gibi çeşitli hanedanlıkların yönetimine girmiş, 16. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar da Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçası olmuştur. Birinci Dünya Savaşı'nda İngilizlerin kontrolüne geçmiş ve 1932'de bağımsızlığını kazanan Irak Krallığı'nın, ardından da Irak Cumhuriyeti'nin başkenti olmuştur.

20. ve 21. yüzyıllarda Körfez Savaşı ve Irak Savaşı gibi çeşitli çatışmaların merkezi olmuş, bu durum şehrin altyapısına, kültürel mirasına ve sosyal dokusuna ciddi zararlar vermiştir. Tüm zorluklara rağmen Bağdat, Irak'ın ruhu ve merkezi olmaya devam etmektedir.